Back to Top
Önemli Bilgilendirme: Tüm yazılar bilgilendirme amaçlıdır. Tedavi, klinik değerlendirme yapıldıktan sonra kişiye özel uygulanmalıdır.

Makaleler

Anksiyete ve Kaygı Bozukluğu Belirtileri

Anksiyete (Kaygı Bozukluğu)

Kaygı, kişiyi yaşamındaki iç ve dış tehditlere karşı uyaran bir duygudur. Aynı zamanda duygunun ötesinde bir alarmdır. Diğer duygulardan daha hızlı bilinç üstüne gelir ve şiddetlenir. Kaygı, bir tehlikeyi gösteren beni uyarmaya yönelik, durumu acilen değerlendirmek ve gerekli savunmaları almayı amaçlayan bir duygudur. Tehlike karşısında baş etme gücümüzün yetersiz kaldığını ne kadar çok hissedersek kaygı da orantılı olarak şiddetlenir.

Panik Atak

Panik atak, dakikalardan saatlere kadar uzanabilen ortalama 25-30 dakika arasında şiddeti hafifleyen ani gelişen yoğun bir korku ve endişe halidir. Panik bozukluk tanısı için tekrarlayan ve beklenmedik panik ataklar olmalıdır. Panik bozukluk kadınlarda ve genç erişkinlerde daha fazla görülebilir. Nefes almada güçlük hissi, çarpıntı, göğüste rahatsızlık hissi başlıca belirtilerdir.

Agorafobi

Agorafobi kaçmanın zor olacağı yerlere yönelik kaygı hissetmektir. Genellikle panik bozukluk ile birliktelik gösterir. Toplu taşıma, açık alan, kapalı alan, kalabalıkta olma, evden dışarıda yalnız olma gibi durumlardan kaçınılır.

Özgül Fobi

Özgül bir olay, nesne ya da duruma karşı güçlü korku hissetmektir. Korku gerçek tehditle orantısızdır. Korkulan nesneyle karşılaşma bazen panik noktasına varacak kadar kaygıya neden olabilir.

Sosyal Fobi

Sosyal kaygı bozukluğu yabancılarla görüşme ya da başkalarınca değerlendirilebilecek olma gibi çeşitli toplumsal durumlarda korku duymayı içerir. Bu kişiler toplantı, sözlü sunumlar, yeni insanlarla tanışma gibi sosyal ortamlarda utanma duygusu yaşarlar.

Yaygın Kaygı Bozukluğu

Yaygın kaygı Bozukluğu en az 6 aylık bir dönem boyunca birçok olay ve etkinlik hakkında aşırı kaygı ve endişe duyma durumudur. Endişenin kontrolü güçtür, kas gerginliği, huzursuzluk, uyku sorunları gibi bedensel belirtiler eşlik eder.

Depresyon ve Bipolar Bozukluk Tedavisi

Duygudurum Bozuklukları

Depresyon

Depresif duygudurum, ilgi ve istek kaybı depresyonun temel belirtileridir. Duygudurumdaki kötüleşme sabah saatlerinde daha belirgindir. Hastalar oldukça az kendiliğinden hareket gösterirler. Enerji azlığı, hiçbir şeyden zevk almama bunun nedenlerindendir. Suçluluk duygusu, değersizlik hissi, umutsuzluk bazen de ölme isteği tabloya eşlik eder.

Distimik Bozukluk

Majör depresyondan daha hafif depresif belirtilerin en az iki yıl devam ettiği kronik bir bozukluktur. Düşük benlik saygısı ve karamsarlık ön plandadır. Kişilerde yetersizlik, suçluluk, ilgi kaybı, hareketsizlik gözlenir.

Bipolar Bozukluk (Manik Depresif)

Bipolar bozukluklar yaygın olarak manik depresyon olarak iki uçta seyreden bipolar bozukluk tip 1, 2 ve siklotimiyi içerir. Bipolar bozukluk tip 1 manik dönemle karakterizedir. Manik hastalar ilk izlenim olarak heyecanlı, konuşkan, eğlenceli, hiperaktif görülebilirler. Uyku miktarı azalmış, uykusuzluğa rağmen enerjik yapı korunmuştur.

Kişilik Bozuklukları Psikoterapi

Kişilik Bozuklukları

Kişinin içinde yaşadığı kültürün beklentilerinden sapan süreklilik gösteren içsel yaşantı ve davranış örüntüsüdür. Duygudurum dalgalanmaları, ani öfke patlamaları, dikkat çekme ihtiyacı, ilişki kurmayı zorlaştıran kaygı, çevreyi suçlama göze çarpan özelliklerdir. Esneklikten uzak katı bir yapılanma şeklindedir.

Klinik Gruplar: Paranoid, Şizoid, Şizotipal (A Kümesi); Antisosyal, Borderline, Histriyonik, Narsisistik (B Kümesi); Çekingen, Bağımlı, Obsesif Kompulsif (C Kümesi) kişilik bozukluklarını içerir.

Obsesif Kompulsif Bozukluk ve Takıntılar

Obsesif Kompulsif ve İlişkili Bozukluklar

Obsesif Kompulsif Bozukluk: Obsesyonlar (takıntılar) genellikle kaygıda artışa yol açan, istenmeyen, tekrarlayan düşüncelerdir. Kompulsiyonlar (zorlantılar) ise bu sıkıntıyı gidermeye yönelik katı kurallara bağlı tekrarlayan davranışlardır.

Beden Dismorfik Bozukluğu: Görünümlerinde algıladıkları kusurlar hakkında sürekli zihinsel meşguliyet ve aynaya bakma, kamufle etme davranışları içerir.

İstifleme Bozukluğu: Eşyaları atmak, onlardan ayrılmak konusunda kronik zorluk ve biriktirme halidir.

Bedensel Belirti ve Konversiyon Bozukluğu

Bedensel Belirti ve İlişkili Bozukluklar

Bedensel Belirti Bozukluğu: En az 6 ay boyunca günlük işlevselliği bozan fiziksel belirtilerle aşırı meşgul olma ve yüksek sağlık kaygısıdır.

Hastalık Kaygısı Bozukluğu (Hipokondriyazis): Belirgin bir bedensel semptom olmamasına rağmen ciddi bir hastalığı olduğuna dair yoğun korku duyma durumudur.

Konversiyon Bozukluğu: Motor veya duyusal fonksiyonlarda (felç, körlük, nöbet gibi) nörolojik durumla açıklanamayan ani ve geçici işlev kayıplarıdır.

Çocuk Psikolojisi ve Gelişimi

Büyüyen Çocuk

Çocuk doğumdan itibaren bakım verenle yakın ilişki içerisindedir. Kişiliğin gelişiminde kalıtım ve ailenin tutumu önemlidir. Sevgi, ona bir değeri olduğunu, önemsendiğini hissettirir. Çocuk sevgisiz kalınca öfke ve yok olacağıyla ilgili yoğun kaygı hisseder. Sevgi almak adına bakım verenin beklentilerini kusursuzca yerine getirmeye çalışırken kendi duygularını bastırabilir ve kendine yabancılaşmanın ilk temeli atılmış olur.

Beklentiler ve Hayır Diyememe Psikolojisi

Beklentiler, Duyguları Görmezden Gelme

Çocuk, bakım verenin beklentilerini yerine getirerek sevgi alma çabasını yetişkinlikte de sürdürür. Karşısındaki insan ne isterse yapar; hayır diyemeyen, dese de suçluluk hisseden, aşırı fedakarlıklarla kendi yaşam alanını daraltan bireyler haline gelirler. Kendi ihmalinden doğan öfke ve kaygıyı da tehlike olarak kodladıklarında, bu süreç maskelenmiş bir depresyonu tetikleyebilir.

Çocuklukta Beklentilerin İçselleştirilmesi

İçselleştirme

Çocuğun bakım verenin beklentilerini içselleştirip onların isteklerini kendi isteği gibi algılar. Tüm dikkatini dış beklentilere yönlendirdiğinde kendi öz canlının, becerilerinin ve derinliğinin gelişmesine zaman bulamaz. Sonuç olarak özüyle benliği arasında koca bir duvar oluşan ve başkalarının kendisinden beklediği hayatı yaşayan yetişkinler ortaya çıkar.

Kendinden Kopukluk ve İçsel Boşluk Duygusu

Kendinden Kopukluk ve Duvar

Kişi özünden kopuk olduğu için ilgi, sevgi ve özeni kendine veremez; içsel bir boşluk duygusu yaşar. Bu sevgisizliği sürekli dışarıdan onay ve sevgi alarak kapatmaya çalışır. Sevgi açlığının yoğunluğu nedeniyle ilişkilerde aşırı talepkar olabilir ve bu durum hayal kırıklıklarıyla sonuçlanır. Kişi kendini sevemedikçe dış dünyaya bağımlı, kötüye kullanıma açık hale gelir.

Öz Değer ve Kendini Algılayamama

Kendini Algılayamama

Kendinden kopuk olan kişi kendi becerilerini ve yeteneklerini tam olarak algılayamaz. Problemler karşısında kendini çocuk gibi çaresiz hissederek çözümü sürekli başkalarından bekler. Yoğun kaygıyla olumsuz düşünceler geliştirir. Çok aktif veya aşırı sosyal görünen bazı bireylerde bu hiperaktivite, aslında içsel kaygının bir üstünü örtme davranışıdır.

Ergenlik Dönemi ve Bireyselleşme Süreci

Ergenlik Dönemi

Ergenlik, bireyin özüyle gerçek iletişiminin başladığı, monolistik yapıdan dualistik sisteme geçilen dalgalı bir dönemdir. Çocuk artık anne babasına dışarıdan bakıp onların da hata yapabileceğini görmeye başlar. Akran ilişkileri, aileye bağımlılıktan çıkıp bireyselleşme yolundaki ilk adımlardır. Ailenin bu dönemde katı disiplin ve baskı yerine, ergenin duygularını ifade edebileceği güvenli ve sınırları net bir alan açması kritiktir.

Travma Sonrası Stres Bozukluğu Tedavisi

Travma ve Stresörle İlişkili Bozukluklar

Travma Sonrası Stres Bozukluğu: Kaza, doğal afet veya kasıtlı şiddete maruz kalma/şahit olma durumunda gelişir. Yoğun istem dışı anılar, kabuslar, irkilme tepkileri ve her an tetikte olma hali görülür. Belirtiler 1 aydan uzun sürerse TSSB olarak değerlendirilir.

Uyum Bozuklukları: Boşanma, göç, iş kaybı gibi yaşam olaylarını izleyen ilk 3 ayda gelişen, duruma göre orantısız derecede fazla verilen depresif veya kaygılı tepkilerdir. Tetikleyici ortadan kalktıktan sonra genellikle 6 ayda geriler.

Anoreksiya ve Bulimiya Nervoza Tedavisi

Beslenme ve Yeme Bozuklukları

Anoreksiya Nervosa: İnce bir bedene sahip olma dürtüsüyle kişinin kendini aç bırakması ve beden imgesine yönelik ciddi bilişsel çarpıtmalarıdır. Kısıtlayıcı tip ve tıkınırcasına yeme/çıkartma tipi mevcuttur.

Bulimiya Nervosa: Kontrolden çıkan tıkınırcasına yeme ataklarını izleyen suçluluk duygusuyla kusma, laksatif kullanımı gibi telafi edici eylemleri içerir. Kilo genellikle normal sınırlardadır.

Gece Yeme Sendromu: Uykudan uyanarak ya da akşam yemeğinden sonra aşırı besin tüketimidir. Uyku kalitesini bozar ve uzun dönemde metabolik riskleri artırır.

Dürtü Kontrol Bozukluğu ve Öfke Yönetimi

Yıkıcı, Dürtü Kontrol ve Davranım Bozuklukları

Bu grupta aralıklı patlayıcı bozukluk, kleptomani (ihtiyacı olmayan eşyaları çalma dürtüsü) ve piromani (kasten yangın çıkarma dürtüsü) yer alır. Bireyler eylem öncesinde yoğun bir içsel gerilim, eylem sırasında rahatlama ve sonrasında ciddi bir pişmanlık/suçluluk yaşarlar. Farmakoterapi ve dürtü yönetimine odaklanan bütüncül psikoterapi yaklaşımları tedavide yüksek başarı sağlar.